İçeriğe geç
Duahane

Zekât hesaplama

Altın, gümüş, para, hisse ve ticaret malının zekâtı. Nisap ve oran Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK) kararlarından alınır.

Hesap, nisaba ulaşan malın üzerinden bir kamerî yıl geçtiği ve yıl sonunda nisabın korunduğu kabul edilerek yapılır. Rakamlar zekât yılının dolduğu güne göre girilir.

Altın fiyatı

Kuyumcunun alış (bozdurma) fiyatı. DİYK, kuyumcu olmayanların altın zekâtında bu fiyatı esas alır; nisap için alış ya da satış fiyatı ayrımı belirtmez. Hesaplayıcı nisabı da bu fiyatla bulur; bu bir varsayımdır.

Varlıklar

24 ayardan düşük altının değeri saflık oranıyla (ayar / 24) hesaplanır; kuyumcunun o ayar için verdiği fiyat farklı olabilir.

Şirketin nakit ve nakit hükmündeki varlıkları, tahsili umulan ticari alacakları, ticari malları, satış amaçlı menkul ve gayrimenkulleri ile finansal yatırım varlıklarından, borcu dışında payınıza düşen kısım.

Borç verilen para ve ticaret malı bedeli gibi, borçlunun kabul ettiği ya da kesin delille ispatlanabilen alacaklar.

Düşülecekler

Birikmiş borçlar ve bu zekât yılı içinde ödenecek taksitler. Uzun vadeli kredinin tamamı girilmez.

Barınma, yiyecek, giyecek, sağlık, ulaşım, eğitim gibi cari giderler için ayrılan para. İsteğe bağlı.

Takılar

Fitre 2026

240TL kişi başı

DİYK, 2026 Ramazan ayının başlangıcından (19 Şubat 2026) 2027 Ramazan ayının başlangıcına (8 Şubat 2027) kadar olan süre için fitre miktarını 240 TL olarak belirledi (kurul toplantısı 7 Ocak 2026, duyuru).

Kendiniz ve ergenlik çağına girmemiş çocuklarınız.

Son kontrol: 28 Ekim 2026.

Hesabın dayandığı kurallar

Nisap ve oran

Altın, gümüş ve para

Hisse, ticaret malı ve alacak

  • Hisse senedi. Borsada alıp satarak kazanç amacıyla alınan hisseler ticaret malı sayılır ve değeri üzerinden %2,5 zekâta tabidir. Alım-satım amacı taşımayan hisselerde (ör. uzun süre elde tutulan), şirketin nakit ve nakit hükmündeki varlıkları, tahsili umulan ticari alacakları, ticari malları, satış amaçlı menkul ve gayrimenkulleri ile finansal yatırım varlıklarından borcu dışında hisse sahibinin payına düşen tutar hesaba katılır. Kaynak: DİYK kararı, 9 Nisan 2025, sayı 30.
  • Ticaret malı. Kâr amacıyla alınıp satılan mallar, zekât hesap anındaki cari (güncel) değeriyle hesaba katılır; satılınca elde edilecek kâr eklenmez. Zekâtı parayla ya da malın kendi cinsinden verilebilir. Kaynak: DİYK kararı, 1 Şubat 2023, sayı 11; DİYK fetvası.
  • Ticari amaçlı taşınmaz. Alıp satmak amacıyla elde tutulan taşınmazlar (emlakçının ticari mülkleri dahil), bir yıllık borçlar düşüldükten sonra güncel değerleriyle zekâta tabidir. Her taşınmaz için ayrı yıl geçmesi şart değildir. Kaynak: DİYK kararı, 1 Şubat 2023, sayı 11; DİYK kararı, 1 Şubat 2023, sayı 11.
  • Kuvvetli alacak. Borç olarak verilen para ve ticaret malı bedeli gibi alacaklar, borçlu kabul ediyorsa ya da kesin delil varsa her yıl zekâta dahildir. Geçmiş yılların zekâtı verilmemişse alacak tahsil edilince ödenir. Kaynak: DİYK fetvası.
  • Orta alacak. Satış için olmayan bir malın gelirinden doğan alacakta (ör. ev kirası alacağı) geçmiş yılların zekâtı doğar; ödeme yükümlülüğü, alacaklı en az nisap miktarı tahsil edince başlar. Kaynak: DİYK fetvası.
  • Zayıf ve ümitsiz alacak. Mehir, vasiyet, diyet gibi mal bedeli olmayan alacaklarda geçmiş yılların zekâtı gerekmez; tahsil edilip üzerinden bir yıl geçince zekâtı verilir. İnkâr edilen ya da geri alınma ihtimali olmayan alacaklar için her yıl zekât gerekmez; böyle bir alacak sonradan ödenirse, tahsil edilip üzerinden yıl geçtikten sonra yalnız o yılın zekâtı verilir. Kaynak: DİYK fetvası.

Hesaba girmeyenler ve borçlar

  • Temel ihtiyaçlar (havâic-i asliyye). Barınma, yiyecek, giyecek, sağlık, ulaşım, eğitim, ev eşyası, meslek ve sanat alet ve makineleri, kitaplar, güvenlik araçları, elektrik, su, yakıt, aidat gibi cari giderler ve bu ihtiyaçlar için ayrılan para temel ihtiyaç sayılır; zekât hesabının dışında kalır. Kaynak: DİYK yayını; DİYK fetvası.
  • Oturulan, kiraya verilen ve atıl mülk. Oturulan ev gibi temel ihtiyaç için kullanılan mülk, kira ya da işletme geliri için kullanılan mülk ve ticari amaç olmadan atıl tutulan daire, dükkân, tarla, iş makinesi zekâta tabi değildir. Bunlardan elde edilen gelirler ise diğer mallarla birlikte nisaba ulaşırsa zekâta tabidir. Kaynak: DİYK kararı, 6 Mayıs 2026, sayı 21.
  • Meslek ve üretim araçları. Meslek ve sanatın icrası için kullanılan araç-gereç, makine ve malzemeler ile üretim araçları zekâta tabi değildir. Ticaret için üretilen ya da alınıp satılan araç ve makinelerin zekâtı verilir; üretimden elde edilen gelirler diğer birikimlerle birlikte nisaba ulaşırsa zekâta tabidir. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK fetvası.
  • Borçların düşülmesi. Zekâta tabi maldan kul hakkı niteliğindeki borçlar düşülür. DİYK cevabına göre bugünkü uygulamada yalnız o zekât yılına ait birikmiş borçlar ile vadesi o yıl içinde dolmuş ya da dolacak, dolayısıyla o yıl ödenmesi gereken borçlar düşülmelidir; çünkü zekât yıllık bir ibadettir. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK kararı, 26 Kasım 2025, sayı 65.
  • Uzun vadeli kredi ve taksitli borç. Ödeme planı uzun yıllara yayılmış kamu, TOKİ, kooperatif ve kredi gibi borçların tamamı düşülmez; yalnız o zekât yılı içinde ödenecek taksitler ve birikmiş borçlar düşülür. Kaynak: DİYK fetvası.
  • Vergi. Devlete ödenen vergi zekât yerine geçmez; zekâtın ayrıca verilmesi gerekir. Kaynak: DİYK fetvası.

Zekâtın verilmesi

  • Zekâtın verileceği kişiler. Zekât, Tevbe suresi 60. ayette sayılan sınıflara verilir: fakirler, miskinler, zekât toplamakla görevli memurlar, kalpleri İslâm'a ısındırılmak istenenler, hürriyetine kavuşmaya çalışan köleler, borçlular, Allah yolunda cihad edenler (fî sebîlillah) ve yolda kalmışlar. Temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişi fakir sayılmaz. Kaynak: DİYK kararı, 19 Mart 2025, sayı 26.
  • Zekât verilmeyecek kişiler. Hanefîlere göre ana-baba ve dede-nineye, çocuk ve torunlara, eşe, Müslüman olmayana, zengine ve babası zengin olan ergen olmamış çocuğa zekât ve fitre verilmez. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK kararı, 1 Şubat 2023, sayı 11.
  • Ödeme şekli. Zekât elden, vekâletle ya da havale ve EFT ile verilebilir; önemli olan alacak kişiye ulaşmasıdır. Havale ve EFT masrafları zekâttan düşülmez, ayrıca ödenir. Vadesinde ödeneceği kesin bilinen senet zekâta mahsuben yoksula ciro edilebilir; sorumluluk para tahsil edilince düşer, senet ödenmezse zekâtın yeniden verilmesi gerekir. Kaynak: DİYK kararı, 1 Şubat 2023, sayı 11; DİYK fetvası.

Fitre

  • Fitre: kimler verir. Ramazan Bayramı'na kavuşan ve temel ihtiyaçları ile bir yıllık borçları dışında nisap miktarı (24 ayar 80,18 gram altın ya da değeri) mala sahip Müslüman, kendisi ve ergenlik çağına girmemiş çocukları için fitre verir. Bu malın artıcı olması ve üzerinden yıl geçmesi şart değildir. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK kararı, 6 Mayıs 2026, sayı 21.
  • Fitre: zaman. Fitre bayramın birinci günü tan yeri ağarınca vâcip olur; Ramazan içinde de verilebilir ve bayramdan önce vermek daha faziletlidir. Bayramdan sonraya bırakmak mekruhtur; geciken fitre ilk fırsatta ödenir. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK fetvası.
  • Fitre: kime verilir. Fitre, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir; dinen zengin olana, ana-baba, dede-nine, çocuk, torun ve eşe verilmez. Kaynak: DİYK fetvası; DİYK kararı, 27 Mart 2024, sayı 53.

Hesaplayıcıda yer almayan varlıklar (döviz, kripto varlık, bireysel emeklilik gibi) ve özel durumlar için 190 Diyanet Fetva Hattı'na danışılabilir.

Bu hesaplama mali veya hukuki danışmanlık değildir; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıkladığı ölçülere dayanır. Duahane resmî bir kurum değildir.

DİYK: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu. Kural metinleri kurulun kararlarından ve fetvalarından özetlendi; son kontrol 28 Ekim 2026. Güncelleme: . Sorumlu editör: Utku Eroğlu.